Iza susreta političkih predstavnika s američkim zvaničnicima često stoji niz aktivnosti koje javnosti nisu odmah vidljive. Novi izvještaj predat američkom Ministarstvu pravde donosi detalje o lobiranju za Republiku Srpsku, uključujući sastanke, komunikaciju s kongresnim uredima i milionske uplate.
Više od milion dolara za zastupanje Republike Srpske
Američka advokatska kancelarija McGinnis Lochridge, sa sjedištem u Austinu u Teksasu, primila je od Vlade Republike Srpske ukupno 1.020.823 dolara za period obuhvaćen izvještajem. Dokument je 29. juna predat Ministarstvu pravde Sjedinjenih Američkih Država u skladu sa Zakonom o registraciji stranih agenata (FARA).
Izvještaj obuhvata period od 1. decembra 2025. do 31. maja 2026. godine. U njemu se navode brojni kontakti s osobljem američkih senatora i kongresmena, kao i sastanci koje su lobisti organizovali za članicu Predsjedništva BiH Željku Cvijanović tokom njenih posjeta Washingtonu u februaru, martu i maju.
Kancelarija je svoj angažman opisala kao savjetovanje Vlade RS-a o pitanjima međunarodnog prava. Navela je i da, na zahtjev vlasti RS-a, prenosi informacije američkoj administraciji i Kongresu te komunicira s medijima i organizacijama.
Desetine upita prije februarske posjete
Prema izvještaju, lobisti su 21, 22. i 23. januara slali poruke uredima brojnih članova Predstavničkog doma i Senata, tražeći sastanke za Cvijanović tokom njene februarske posjete.
Među kontaktiranim uredima bili su oni senatora Toma Cottona, Dicka Durbina, Johna Fettermana, Jamesa Lankforda, Jima Rischa, Jacky Rosen, Rogera Wickera i Jeanne Shaheen. Upiti su poslani i uredima kongresmena Grega Meeksa, Williama Keatinga, Young Kim, Joea Wilsona, Dine Titus, Madeleine Dean i Debbie Wasserman Schultz, između ostalih.
Ipak, nisu svi upiti rezultirali sastancima. Dokument navodi da se Cvijanović 2. februara sastala s kongresmenom Keithom Selfom. Dan kasnije razgovarala je s kongresmenkama April McClain Delaney, Claudijom Tenney i Annom Paulinom Lunom.
Za 4. februar evidentirani su sastanci s kongresmenima Paulom Gosarom, Jakeom Ellzeyjem i Patom Harriganom te senatorom Johnom Curtisom. U izvještaju je Curtis jedini senator naveden kao učesnik sastanka s Cvijanović tokom te posjete.
Istog dana prijavljen je i intervju s Amy Mackinnon, novinarkom Financial Timesa.
U dokumentu se spominje i komunikacija s uredom kongresmena Ralpha Normana, uključujući potvrdu sastanka i planiranje njegovog formata, ali taj sastanak nije naveden među održanima. Zabilježeni su i telefonski razgovori te elektronska pošta s osobljem kongresmenke Sare Jacobs.
Martovska posjeta i kontakti s jevrejskim organizacijama
Pripreme za martovsku posjetu uključivale su pokušaj dogovaranja sastanka s Johnom Jovanovićem, predsjedavajućim američke Izvozno-uvozne banke (Exim). Zahtjev je poslan 25. februara i ponovljen 30. aprila, ali sastanak nije evidentiran u izvještaju.
Cvijanović se 4. marta sastala s predstavnicima tri američke jevrejske organizacije. Među njima su bili Mark Levin iz Nacionalne koalicije za podršku euroazijskom jevrejstvu (NCSEJ), Eric Fusfield iz B’nai B’rith Internationala i Andrew Baker iz Američkog jevrejskog komiteta (AJC).
Majski sastanci s američkim kongresmenima
Novi krug kontakata započeo je 30. aprila, kada su lobisti tražili sastanke za Cvijanović tokom majske posjete Washingtonu. Među kontaktiranima bili su uredi kongresmena Briana Masta i Grega Meeksa, kao i osoblje Odbora za vanjske poslove Predstavničkog doma. Upiti su poslani i uredima Brada Shermana, Mikea Turnera i Celeste Maloy.
Prema dokumentu, Cvijanović se 13. maja sastala s Claudijom Tenney i Randyjem Fineom. Dan kasnije održani su sastanci s Brianom Mastom i Mikeom Turnerom, dok je 15. maja razgovarala s Keithom Selfom.
Keith Self i Claudia Tenney jedini su američki zvaničnici za koje izvještaj navodi sastanke s Cvijanović i u februaru i u maju.
Lobiranje i pripreme za saslušanja u Kongresu
Aktivnosti kancelarije nisu bile ograničene na organizovanje sastanaka. Prema izvještaju, 1. decembra 2025. poslani su pripremni materijali osoblju članova Odbora za vanjske poslove Predstavničkog doma pred saslušanje zakazano za naredni dan.
Slične aktivnosti nastavljene su dvije sedmice kasnije, kada su materijali dostavljeni osoblju američke Helsinške komisije i uredima njenih članova uoči saslušanja 18. decembra. Među kontaktiranim uredima bili su oni Rogera Wickera, Sheldona Whitehousea, Jeanne Shaheen, Thoma Tillisa, Johna Fettermana i Katie Britt.
Kako je raspoređen novac?
Vlada Republike Srpske kancelariji je tokom šest mjeseci uplatila šest rata, sve označene kao „pravno zastupanje“.
Dvije uplate izvršene su u decembru 2025. godine: 167.000 dolara 16. decembra i 333.882 dolara 24. decembra. U februaru je uplaćeno 129.941 dolar, dok su u aprilu i maju evidentirane još tri uplate od po 130.000 dolara. Ukupan iznos dostigao je 1.020.823 dolara.
Kancelarija je za isti period prijavila troškove od 586.657 dolara. Najveći dio odnosio se na usluge kompanije Washington Strategy Group, kojoj su isplaćivani iznosi od 25.000 do 66.500 dolara za konsultacije o politikama i odnose s vladom.
U izvještaju su navedene i tri uplate od po 25.000 dolara Predstavništvu Republike Srpske za saradnju, trgovinu i investicije u Washingtonu, izvršene u februaru, martu i aprilu. Time je dio sredstava koje je Vlada RS-a uplatila kancelariji vraćen predstavništvu kroz plaćanje prijavljenih usluga.
Među ostalim troškovima evidentirano je 4.000 dolara za najam stana, režije i lokalne usluge u Banjoj Luci, plaćenih Martinu Lutzu, te 9.232 dolara za prevođenje. Ostatak se odnosio na avionske karte, smještaj, obroke i prijevoz, pri čemu su pojedinačne avionske karte koštale i više od 5.000 dolara.
Izvještaj prikazuje prijavljene uplate, troškove i lobističke aktivnosti. Sam po sebi ne pokazuje da su sastanci doveli do konkretnih političkih odluka niti potvrđuje da su američki zvaničnici podržali stavove Republike Srpske.
