“Korisnik dozvole ima pravo da obavlja djelatnost trgovine i snabdijevanja prirodnim gasom na teritoriji BiH u skladu sa zakonom”, piše u nacrtu dozvole koja će biti razmatrana na sjednici REERS-a 25. marta ove godine. Dozvola se izdaje uoči prebacivanje BiH na Turski tok.
Rafinerija nafte Brod čiji je većinski vlasnik ruska kompanija “Zarubrežnjeft”, trebala bi ove sedmice dobiti dozvolu za trgovanje plinom, saznaje Istraga.ba.
U nacrtu dozvole je navedeno da “korisnik ima pravo da obavlja djelatnost trgovine i snabdijevanja prirodnim gasom na teritoriji Bosne i Hercegovine, što je suprotno svim zakonskim odredbama. Odluka o dodjeli dozvole trebala bi biti razmatrana na sjednici Regulatorne komisije za energetiku Republike Srpske, zakazanoj za 25. mart.
“Regulatorna agencija za energetiku Republike Srpske izdaje dozvolu za obavljanje djelatnosti trgovine i snabdijevanja prirodnim gasom podnosiocu zahtjeva Akcionarsko društvo Rafinerija nafte Brod”, navedeno je u dokumentu dostupnom na web-stranici Regulatorne komisije za energetiku Republike Srpske Trebinje.
I ne bi tu bilo ništa sporno da nije tačke 5 ovog dokumenta, u okviru koje su navedena prava korisnika dozvole.
“Korisnik dozvole ima pravo da obavlja djelatnost trgovine i snabdijevanja prirodnim gasom na teritoriji BiH u skladu sa zakonom”, piše u nacrtu dozvole koja će biti razmatrana na sjednici REERS-a 25. marta ove godine.
Dakle, Regulatorna komisija za energetiku Republike Srpske u obrazloženju svoje dozvole navodi da će Rafinerija nafte Brod moći trgovati plinom “na teritoriji BiH”, a ne samo na teritoriji Republike Srpske, kako je to izričito navedeno u Zakonu o gasu RS. Zašto, onda, REERS priprema ovaj akt?
Narodna skupština Republike Srpske usvojila je 10. februara izmjene i dopune Zakona o gasu RS. Prema tim odredbama, RS će omogućiti distributerima prirodnog gasa da godinu dana rade bez dozvole i da pet godina mogu vršiti distribuciju gasa u Republici Srpskoj.
“Sve to smo uradili sa ciljem da ovu oblast unaprijedimo i poboljšamo stanje u njoj, jer se u posljednje vrijeme pojavljuje sve više zainteresovanih investitora koji bi htjeli da budu gasni subjekti u Republici Srpskoj”, rekao je Đokić.
Komprimovanje gasa je proces kojim se prirodni gas izlaže pritisku od 250 bara, gdje se smanjuje njegova zapremina u prostoru, pri čemu se omogućava lakši transport i skladištenje. Postrojenje za komprimovanje gasa već postoji u Zvorniku u okviru preduzeća za gasne projekte iz RS-a GAS RES.
U okviru istog zakona iskorišten je termin “komprimovani gas”. Ovakvim izmjenama, kazao je tada za Radio Slobodna Evropa ekspert iz oblasti energetike Almir Bečarević, pogoduje se ruskom investitoru “Gazpromu”, koji zajedno s Javnim preduzećem GAS RES planira izgradnju postrojenja za ukapljavanje prirodnog gasa u Zvorniku, na istoku BiH.
“Taj zakon je predvidio biranje određenih pojmova i određenih rokova, ali sve između redova izgleda tako da se pruža pogodnost investitorima iz Ruske Federacije kako bi ušli na gasno tržište Republike Srpske i time, vrlo vjerovatno, uradili ono što je urađeno i u Srbiji, a to je potpuna privatizacija i potpuni monopol na samo ruski gas”, smatra Bečarević.
Izmjene ovog zakona, ali i dozvola Rafineriji nafte Brod dolaze neposredno pred prebacivanje BiH na Turski tok. Podsjećamo, od 1. aprila snabdijevanje Federacije BiH gasom bit će prebačeno na ovaj tok, jer je ruski “Gazprom” jednostrano odlučio da više ne želi Bosni i Hercegovini isporučitivati plin preko Ukrajine i Mađarske. To znači da će se napajanje vršiti plinovodom čiji su vlasnici Rusi. Prepajanjem na Turski tok “Gazprom” bi, faktički, došao do Zvornika. Upravo je u Zvorniku 2015. godine “demontirana” mjerna stranica “BH-Gasa” i ovo sarajevsko preduzeće ne kontroliše tu prijemnu tačku.
“’BH-Gas’ je do 2015. godine kontrolisao situaciju u Zvorniku, gdje se nalazi jedina primopredajna stanica u BiH i gdje se nalaze ventili za kontrolu protoka gasa prema FBiH, Biraču i gradu Zvornika. Ovaj navod je vrlo bitan za shvatanje svega onoga što se dešavalo godinama u Zvorniku i onoga što se dešavalo nakon protjerivanja ‘BH-Gasa’ iz Zvornika, odnosno nasilnog skidanja mjerača protoka gasa koji su bili vlasništvo ‘BH-Gas’”, izvijestli su iz “BH Gasa” prije dvije godine Skupštinu Kantona Sarajevo.
Te 2015. godine “Gas Res”(preduzeće iz RS) potpisuje ugovor s “Gazpromom” o isporukama gasa prema potrošačima u RS, a “Gaspromet” Pale preuzima potpunu kontrolu nad stanicom u Zvorniku na način da nasilno skida mjerače “BH-Gasa”. Nakon toga, gradi se CNG stanica u Zvorniku, gradi je odvojak s glavnog magistralnog gasovoda prema Bijeljini. Sve ovo se radi bez bilo kakvih obavijesti prema nizgasnim potrošačima, tj. prema “BH-Gasu” ili KS/”Sarajevogasu”. Kako bi dodatno učvrstili kontrolu nad svim, “Srbijagas” preuzima većinsi paket “Gas Prometa” i, faktički, upravlja svim procesima na prijemnoj stanici u Zvorniku, na koju ruski “Gazprom” želi da isporučuje plin za BiH. Istodobno, vlasti RS-a opstuiraju izgradnju dijela Jadransko-jonskog plinovoda, koji bi smanjio ovisnost o ruskom gasu. Također, opstuira se i donošenje zakona o gasu na nivou BiH. Za to vrijeme, Republika Srpska mijenja zvoje zakone i izdaje dozvole za prometovanje gasom na teritoriji BiH.
